Een opleiding is goed te combineren met werk

Het leven is een leerweg en voor veel beroepen geldt dat je nooit bent uitgeleerd. Zelfs tijdens je loopbaan kan een studie of cursus geen kwaad. Het is als het ware een investering in jezelf. Als er ruimte is in het budget van je werkgever kan er vanuit het bedrijf worden geïnvesteerd in een opleiding, maar je kunt natuurlijk ook zelf het initiatief nemen.

Wat betreft studieduur en studiebelasting kun je veel kanten op. Dit is afhankelijk van de onderwijsinstelling, hoeveel uren je werkt en de inhoud van de opleiding. Hoe een opleiding naast je baan ook tot stand komt, in dit artikel wordt uitgelicht wat de opties zijn.

Welke opleiding bij welke instelling?

Voor een opleiding naast je baan kun je bij de klassieke onderwijsinstellingen terecht. Dit kan zijn een regionaal opleidingen centrum, een hogeschool of een universiteit. Daarnaast bestaan er ook veel (online)opleidingscentra die tot de beschikking van werkend Nederland staan. Het is goed om te weten dan een 2e studie in de zorg of in het onderwijs deels gesubsidieerd wordt. Dit houdt in dat je niet het instellingsgeld hoeft te betalen, maar het wettelijk collegegeld. Dat scheelt toch een hoop duiten. Of je nu in het begin of in het midden van je carrière staat, het leven is geen rechte weg; soms bereik je een kruispunt waar je ook naar links of rechts kunt gaan.

Studiebelasting

Als je een baan hebt kan het lastig zijn om overdag colleges te volgen. Om die reden vinden de meeste deeltijdstudies plaats in de avonduren na je werk. De studie is vaak over een langere periode verspreid, omdat het studieprogramma minder intensief is. Je baan vormt geen onderdeel van je opleiding. Net zoals bij een voltijdstudie vinden er tentamens plaats, maar het studieprogramma verschilt uiteraard per opleiding. Lees voordat je aan een studie naast je baan begint goed de voorwaarden en mogelijkheden door. Het kan zijn zijn dat de studiekosten (gedeeltelijk) aftrekbaar zijn van de inkomstenbelasting. Hieronder meer informatie over de verschillen tussen deeltijd en voltijd studies.

Deeltijd of Voltijd

De grootste verschillen tussen deeltijd en voltijd studies zit hem in de naam. De studiebelasting is een belangrijke factor. Bij deeltijdstudies ga je 1 of 2 keer per week, in de avond naar school, zodat je genoeg tijd hebt voor je werk en je persoonlijke leven. Bij een voltijdopleiding heeft studeren prioriteit. Naast je studie is het mogelijk om een bijbaan aan te nemen.

Daarnaast kun je ook kiezen om om duaal te studeren. Dit wordt ook wel een leerwerktraject genoemd. Je kunt bijvoorbeeld denken aan een leraar in opleiding die op een school werkt of een verpleegkundige in het ziekenhuis. Op hun werkplek doen zij praktijkervaring op en op school krijgen ze de theorie die aansluit bij de werkzaamheden.

Startperiode

Doorgaans beginnen studies in september of februari. Als je dus de september deadline hebt gemist hoef je niet altijd een heel jaar aan een winterslaap te beginnen. Wellicht dat er een passende opleiding in februari van start gaat.

Noodzakelijke of wenselijke cursus

Als je in dienst bent bij een werkgever die wilt dat jij nog beter functioneert dan kan het zijn dat je een cursus moet doen. Als dit vanuit de werkgever wordt geïnitieerd dan zijn de kosten voor niet voor jou. Meer certificaten betekent meer kennis en dat zet zich weer om in ervaring. Als de cursusuren (gedeeltelijk) plaatsvinden in je vrije tijd dan moet daar een vergoeding, in de vorm van salaris of vrije dagen, tegenover staan. Specifieke voorwaarden moeten worden bepaald in een samenwerkingsovereenkomst. Denk bijvoorbeeld aan een terugbetaling van het cursusgeld als je binnen een bepaalde periode het bedrijf verlaat.

Studeren op afstand

De laatste jaren zijn online-studies, waaronder masters, in trek. Je kunt kiezen voor een studie op afstand, omdat je fulltime werkt, maar financieel is het vaak ook aantrekkelijker. Natuurlijk hebben studies op afstand voordelen en nadelen. Deze worden hier uiteengezet.

Tegenwoordig worden colleges op bepaalde hogescholen en universiteiten opgenomen en online gezet. Studenten die een college willen terugkijken of deze niet konden bijwonen hebben dus geluk. De technologie vandaag de dag staat het allemaal toe. De keerzijde van de medaille is wel dat het discipline vereist. Je moet dingen zelf oppakken en het werk verzetten. Naarmate je ouder wordt, kom je ook minder leeftijdsgenoten tegen binnen je opleiding.

Werken en leren: een traineeship is hip

Een tweede opleiding is niet voor iedereen weggelegd. Een mooi alternatief is een zogeheten traineeship. Tijdens een traineeship worden studenten klaargestoomd voor de praktijk met theorie en stages. Er zijn veel organisaties die traineeships opzetten en studenten screenen op hun vaardigheden.

Niet iedereen wordt toegalaten. Het kan zijn dat je een diploma nodig hebt als basisvereiste. Je kunt bijvoorbeeld denken aan het onderwijs waar er te veel werk is voor te weinig docenten. Om het vak aantrekkelijker te maken zoeken ze mensen door deze ‘gratis’ traineeships aan te bieden. Er geldt wel een moeilijke selectieperiode die uit meerdere stappen bestaat, zoals IQ-tests en meerdere gesprekken.

De BBL

BBL, ofwel beroepsbegeleidende leerweg, is een mbo-opleiding waarbij de student één dag in de week in de schoolbanken zit. Dit kan zijn bij een ROC (regionaal opleidingen centrum) of AOC (agrarisch opleidingen centrum). Het bijzondere van een BBL-studie is dat de student bij een werkgever een arbeidsovereenkomst heeft. De student is verplicht lessen te volgen naast zijn/haar werk.

Een ander fenomeen is de BOL-student. Deze student werkt niet bij de grootste webshop van Nederland, maar volgt een beroeps opleidende leerweg. De lessen gaan gepaard met één of meerdere stages en de student heeft recht op studiefinanciering, mits hij/zij 18+ is.

Hulp bij de studiekeuze

Bij welke onderwijsinstelling je ook gaat studeren, laat je voorafgaand aan de keuze goed informeren. Dit kan door middel van open avonden, persoonlijke gesprekken en natuurlijk zeeën aan online-informatie. Er is namelijk een overvloed aan keuzes. Je kunt als je een nieuw vakgebied induikt gaan voor een bachelor, maar je kunt ook gaan voor een (post)masteropleiding. Als je werkt in een branche met een Opleidings –en ontwikkelingsfonds dan kun je hulp vragen aan een adviseur om een passende opleiding te vinden. Hieronder een kort overzicht van de diverse opleidingen:

Associate-degree

Een associate-degree is een twee-jaar durende hbo-opleiding waarin je veel theoretische en praktische kennis opdoet. Waarom zou je kiezen voor een dergelijke opleiding? Het kan interessant zijn als je vanuit het mbo doorstroomt en je arbeidskansen een boost wilt geven. Het niveau zit tussen een mbo -en een hbo-opleiding in. Je kunt voor een associate-degree kiezen als het hbo net iets te uitdagend is of als je geen zin hebt in een 4-jarige studie.

Master-opleidingen

Een Master staat prachtig op elk CV. Naast waardevolle theoretische kennis kan een Master ook een bron zijn van werkervaring. Na het afronden van een hbo-opleiding kun je, afhankelijk van de toelatingseisen, een Master aanpakken om je carrière een extra prikkel te geven. Masters duren doorgaans 1 of 2 jaar en afhankelijk van het vakgebied kun je een doctoraat halen. Dit is uitermate geschikt voor mensen met een passie voor onderzoek, denk aan sociologen of biologen.

Trainingen en cursussen

Het kan nooit kwaad om je te verdiepen in een bepaald onderwerp. Is een opleiding te tijdrovend of duur? Of heb je eigenlijk helemaal geen opleiding nodig naast je werk? Dan zijn er altijd mogelijkheden om cursussen of trainingen te volgen. Denk bijvoorbeeld aan een schrijfcursus of een cursus Romeinse geschiedenis. Ideaal voor mensen die (extra) kennis willen opdoen van een bepaald vakgebied. Als je op de website van een universiteit kijkt kun je zien welke cursussen ze wanneer aanbieden voor welke prijs. Misschien heb je altijd wel Spaans willen leren?

Praktische zaken

Voordat je aan een studieavontuur begint is het goed om te weten wat de voorwaarden zijn. Je wilt niet halverwege worden overrompeld met kosten of maatregelen. Wat gebeurt er als je halverwege moet stoppen met de opleiding? Of als je te vaak colleges mist? Stel dus de juiste vragen. Dat kunnen ook vragen zijn over de bereikbaarheid of de groottes van de groepen. Misschien moet je investeren in technologie. Hierbij kun je denken aan een nieuwe computer, een snellere internetverbinding of mobiele apparaten. Studieboeken zijn vaak ook niet goedkoop. Te veel informatie is beter dan te weinig informatie.

Vierdaagse opleidingen

Als je parttime werkt of je hebt meer tijd voor je opleiding, dan zijn er instellingen die één roostervrije dag aanbieden. Zo kun je die dag gebruiken voor andere bezigheden, zoals werk of je persoonlijke leven. Als je een flexibele baan hebt met afwijkende werkuren, dan is het mogelijk om overdag te studeren. Dat kan bijvoorbeeld als je in de hospitality sector werkt of als je werkt als docent in de avonduren. Iedereen heeft een andere persoonlijke situatie, dus advies op maat is belangrijk.

Flexibele studeertijden

We kennen het allemaal, je komt thuis na een lange dag werken en je ploft op de bank: relaxmodus aan. Het kan dan pittig zijn om energie en motivatie te vinden om te gaan studeren. Er zijn hulpmiddelen die je hierbij kunnen bijstaan. Stel jezelf de vraag wat je doel is. Als je weet wat je wilt bereiken dan ben je sneller geneigd om toch nog even de boeken in te duiken na het avondeten.

Als je 1 of 2 keer per week in de schoolbanken zit en de rest van de week op werk, moet je natuurlijk thuis studeren. Probeer het thuisfront te betrekken tot je studie. Als je vrienden/familie op de hoogte zijn van je drijfveren en je extra steun krijgt, dan is dat een goede impuls.

Planning is de sleutel tot succes

Niet iedereen is een goede planner. Sterker nog, planning vergt consistentie en precisie. Met een opleiding naast je baan is het belangrijk om goed te plannen en niet alles tot het laatste moment uit te stellen. Zo kom je niet voor verrassingen te staan op werk of in je persoonlijke leven. Probeer een taakverdeling te maken en maak onderscheid tussen urgente taken en minder urgente taken. Als er ruimte voor is kunnen vrienden/collega’s/familie bepaalde taken (tijdelijk) overnemen tot je weer volledig op koers bent. Een studie naast je werk is namelijk een hele onderneming.

Houd een directe lijn met de werkgever

Jouw werkgever is allicht benieuwd hoe het staat met je studieresultaten en algemene voortang. Hij wilt natuurlijk niet dat je achter gaat lopen met werk. Beter voorkomen dan genezen. Als je je werkgever tijdig inlicht over knelpunten dan kan hij hierop inspelen.

Het kan geen kwaad om je leidinggevende en/of collega’s op de hoogte te houden van je studiebelasting en eventueel actuele onderwerpen die je hebt geleerd. Het kan hen ook ten goede komen. En input vanuit je directe omgeving kan altijd waardevol zijn.

Toch te intensief?

Als werk naast je studie toch te zwaar is dan kun je er ook voor kiezen om al je pijlen te richten op je studie. Dit ligt maar net aan je wensen en behoeften. Je hoeft natuurlijk niet meteen op drastische wijze te stoppen met werk. Om tijd vrij te maken voor je studie kun je eventueel in overleg met je werkgever om parttime mogelijkheden te bespreken. Als je al aan het sparen bent of je kunt het je permitteren om tijdelijk niet te werken dan kan het een goede keuze zijn. Bespreek het wel met je omgeving en denk er goed over na. Het is niet iets waar je zomaar een besluit over maakt.

Zelfs met een (extra)diploma op zak ben je niet uitgeleerd

Het studeren zit er weer op en je haalt opgelucht adem. Je bent blij dat dat achter de rug is en je kan met een opgeheven hoofd terugkijken op een leervolle periode. Een periode die slechts het begin was, want met je extra kennis en ervaring gaan er veel deuren voor je open. Hoe je met die kansen omspringt is volledig aan jou, maar onthoud: onderhoud je professionaliteit en laat de opgedane kennis niet voor niets zijn geweest. In deze maatschappij is kennis macht.